کش، بهینه‌سازی تصاویر و پایگاه داده، و انتخاب درست افزونه‌ها برای امتیاز بهتر در PageSpeed
سرعت سایت هم روی تجربه کاربر اثر دارد و هم یکی از چیزهایی است که گوگل می‌سنجد. در این مقاله کارهایی را مرور می‌کنیم که بیشترین اثر را دارند و در بخش‌هایی، اندازه‌گیری واقعی همین سایت را هم می‌آوریم تا ببینید هر کار چه فرقی ایجاد می‌کند.
قبل از هر تغییر، سرعت فعلی را اندازه بگیرید و یادداشت کنید. بدون عدد «قبل»، نمی‌توانید بفهمید کدام کار جواب داده است.
چرا سرعت مهم است
کاربری که چند ثانیه منتظر بماند، معمولاً صفحه را می‌بندد. در فروشگاه اینترنتی این یعنی سفارش کمتر. گوگل هم با معیارهای Core Web Vitals سرعت بارگذاری و پایداری صفحه را می‌سنجد.
بخش بزرگی از کندی سایت‌های وردپرسی به چند دلیل تکراری برمی‌گردد: هاست ضعیف، نبود کش، تصاویر سنگین و افزونه‌های اضافه.
چطور سرعت را درست اندازه بگیرید
یک عدد کافی نیست. دو چیز را جدا بسنجید:
- زمان پاسخ سرور (TTFB): از لحظه درخواست تا رسیدن اولین بایت. به هاست، کش و کد PHP بستگی دارد.
- سرعت دیده‌شده در مرورگر: مثل LCP که نشان می‌دهد بزرگ‌ترین بخش صفحه کی نمایش داده می‌شود. به تصاویر، فونت و فایل‌های CSS و JS بستگی دارد.
برای مورد دوم از PageSpeed Insights استفاده کنید. برای مورد اول یک دستور ساده کافی است. هر بار چند نوبت بگیرید و میانگین بنویسید، چون یک اندازه‌گیری تنها گمراه‌کننده است.
آنچه روی همین سایت اندازه گرفتیم
برای اپکس کد زمان پاسخ سرور صفحه اصلی را با curl و پنج بار تکرار اندازه گرفتیم. اندازه‌گیری از یک شبکه ایرانی بود و TTFB را نشان می‌دهد، نه کل زمان بارگذاری.
- بدون کش صفحه: حدود ۱٫۳ تا ۲٫۵ ثانیه.
- با کش صفحه (LiteSpeed Cache): حدود ۰٫۶ تا ۰٫۷ ثانیه.
یعنی کش صفحه زمان پاسخ را در اندازه‌گیری ما به یک‌دوم تا یک‌سوم رساند. این اثر بزرگی است و ساده‌ترین تغییر هم هست.
یک نکته صادقانه: روشن کردن OPcache روی همین هاست در اندازه‌گیری ما تفاوت محسوسی روی صفحه‌های بدون کش ایجاد نکرد. OPcache کد PHP را در حافظه نگه می‌دارد و روی سایت‌های پرکد و پربازدید بیشتر اثر دارد. ارزش روشن کردن را دارد، ولی نباید معجزه‌ای از آن انتظار داشت.
کارهایی که بیشترین اثر را دارند
این‌ها را به همین ترتیب انجام دهید و بعد از هر کدام دوباره بسنجید.
هاست مناسب
هیچ بهینه‌سازی‌ای کمبود منابع هاست را جبران نمی‌کند. هاستی بخواهید که PHP نسخه جدید، سرور LiteSpeed یا Nginx و دیتابیس روی SSD داشته باشد.
کش صفحه
کش، نسخه آماده هر صفحه را نگه می‌دارد تا وردپرس برای هر بازدید آن را دوباره نسازد. روی هاست LiteSpeed، افزونه LiteSpeed Cache انتخاب طبیعی است. روی بقیه هاست‌ها WP Rocket یا W3 Total Cache رایج‌اند. بعد از فعال کردن کش، حتماً مطمئن شوید صفحه‌های تازه ویرایش‌شده درست به‌روز می‌شوند.
تصاویر
تصاویر معمولاً سنگین‌ترین بخش صفحه هستند. آن‌ها را به WebP تبدیل کنید، ابعادشان را به اندازه نمایش برسانید و بارگذاری تنبل را برای تصاویر پایین صفحه نگه دارید. تصویر اصلی بالای صفحه را تنبل نکنید، چون LCP را بدتر می‌کند.
افزونه‌های اضافه
هر افزونه فعال می‌تواند فایل CSS و JS به صفحه‌ها اضافه کند. این‌ها را بررسی کنید:
- افزونه‌هایی که غیرفعال یا بی‌استفاده‌اند.
- چند افزونه که یک کار را انجام می‌دهند، مثل دو افزونه سئو.
- افزونه‌هایی که فقط در یک صفحه لازم‌اند ولی همه‌جا بارگذاری می‌شوند.
- افزونه‌هایی که مدت‌هاست به‌روزرسانی نشده‌اند.
اگر کار یک افزونه سنگین فقط یک قابلیت کوچک است، گاهی ساختن همان قابلیت سبک‌تر است. جزئیاتش در مقاله افزونه آماده یا اختصاصی؟ آمده است.
دیتابیس
نسخه‌های قدیمی نوشته‌ها، دیدگاه‌های اسپم و داده‌های موقت به مرور دیتابیس را سنگین می‌کنند. ماهی یک بار پاک‌سازی کنید و قبلش از دیتابیس پشتیبان بگیرید. برای محدود کردن نسخه‌های قدیمی نوشته‌ها می‌توانید این خط را در wp-config.php بگذارید:
define( 'WP_POST_REVISIONS', 5 );نکات تکمیلی
- فونت را محلی بارگذاری کنید: فونت فارسی را روی هاست خودتان بگذارید تا درخواست خارجی لازم نباشد.
- CDN: فایل‌های ثابت را از نزدیک‌ترین سرور به کاربر می‌رساند. اگر مخاطب شما ایرانی است، نزدیک بودن سرور به کاربر مهم است.
- نسخه PHP: وقتی وردپرس و افزونه‌ها از نسخه جدید PHP پشتیبانی می‌کنند، به‌روز نگه داشتنش هم امنیت و هم سرعت را بهتر می‌کند. قبل از تغییر، سازگاری را در محیط آزمایشی بسنجید.
قالب هم در سرعت نقش دارد
قالبی که کد اضافه یا بخش‌های استفاده‌نشده دارد، همان بار را روی همه صفحه‌ها می‌گذارد. اگر سایت شما نیازهای خاصی دارد و قالب آماده سنگین یا نامناسب است، می‌توانید سفارش قالب اختصاصی بدهید که فقط همان چیزی را داشته باشد که لازم است. این به معنی «همیشه سریع‌تر» نیست؛ سرعت به کیفیت کد و تصاویر هم بستگی دارد. توضیح بیشتر در قالب آماده یا اختصاصی؟ آمده است.
جمع‌بندی
اول سرعت فعلی را بسنجید، بعد هاست و کش را درست کنید، سپس تصاویر و افزونه‌ها را مرتب کنید و در آخر دیتابیس را نگه دارید. بعد از هر تغییر دوباره اندازه بگیرید. در سایت ما کش صفحه بزرگ‌ترین اثر را داشت.
نظرات (۰)